Landa dokumentala zinema-aretoetara iritsi da, genero bati izena eman zion aktoreari buruzko lana.

Alfredo Landa 2013an hil zen, baina ondare zinematografiko handia utzi zuen. Bere ibilbideak zinema-genero propio bat sortu zuen: landismoa. Orain, dokumental batek haren alderdi artistikoa eta pertsonalena gogora ekartzen ditu.

Landa dokumentala ostiral honetan iritsiko da zinema-aretoetara. Gracia Querejetak eta Miguel Olidek zuzendu dute, eta genero bati izena eman zion lehen aktorearen inguruan zegoen «hutsune bat bete» nahi izan dute. Helburua Espainiako zinemaren ezinbesteko figura hori hobeto ezagutzea da.

Bi zuzendariek Malagako zinema-jaialdian egindako aurkezpenean azaldu zioten EFEri Alfredo Landak «merezi zuen dokumentala» egin dutela.

Dokumentala landismoarekin hasten da. José Sacristánek garai hartako Espainiaren kronika gisa definitzen du, balio kontserbadoreak, matxistak eta homofoboak islatzen baitzituen. Querejetaren hitzetan, garai hartan gaur egun pentsaezinak liratekeen gauzekin barre egiten zen.

«Ez naiz zure senarra, baina zaplazteko bat emango dizut…» esaten zion Landak Concha Velascori Las que tienen que servir (1967) filmeko eszena batean. Querejetak gogorarazi duenez, garai hartan emakumeei jotzea normaltzat hartzen zen.

Olidek, berriz, azaldu du landismoa zintzotasunez landu nahi izan dutela: ez dute hura zuritu edo justifikatu nahi izan, baina ezta gaitzetsi ere.

Herria heztea

Zuzendariek TVEren artxiboa erabili dute Landari egindako elkarrizketen pasarteak berreskuratzeko. Horietako batean, aktorea kexu agertzen da landismoari ematen zaion kutsu gutxiesgarriarekin. «Herria hezteko» deia egiten du, eta herrialdea eboluzionatzen denean beste zinema mota bat egingo dela dio.

Landaren kasuan, beste zinema hori El puente (1977) filmarekin iritsi zen. Juan Antonio Bardemek zuzendu zuen, ideologikoki Landatik oso urrun zegoen zinemagileak. PCEko militante izateagatik Carabanchelgo espetxetik atera berria zen Bardem, baina Nafarroako aktorearengan pentsatu zuen landismoaren guztiz kontrakoa zen istorio horretarako, Olidek nabarmendu duenez.

Olidek gaineratu du Landak «betiko eskertuko» ziola Bardemi, haren ibilbidea aldatu baitzuen.

«Hor dago bera bezalako aktore baten handitasuna. Zuzentzen ditudan aktore guztiek ez dute dena egiteko gaitasunik, eta batzuek interpretazio-aukera mugatuagoak dituzte. Pertsonaia hain desberdinen artean mugitzeko gai izatea apartekoa da», azaldu du Querejetak.

Plano Subjetivo, Baleuko eta Sílex Ediciones erakundeen lankidetzarekin egindako lana da.

Oinordekoa

Dokumentalaren zuzendariek Espainiako egungo zineman Alfredo Landaren oinordekoa nor izan litekeen ere proposatu dute, bien ezaugarriak kontuan hartuta: Javier Gutiérrez.

«Paper komikoagoak eta histrionikoagoak ere egin ditu. Bien ibilbideak ikusita, interpretazio-aukera oso zabalak dituen beste aktore bat da», dio Querejetak.

José Sacristánez gain, lanbideko beste hainbat lankideren lekukotasunak jasotzen ditu dokumentalak, hala nola Antonio Resinesenak eta Miguel Rellánenak.

Landaren gertukoenetik, haren seme-alabek ere parte hartzen dute: Idoiak eta Alfredok. Zuzendarien arabera, proiektuaren hasieratik egon dira inplikatuta eta parte-hartze aktiboa izan dute.

Scroll to Top